Bernardo Kastrup —
idealistisch monisme en de grenzen van het materialisme

Bijdrage aan de wetenschap

Bernardo Kastrup is filosoof en verdedigt een vorm van idealistisch monisme: de werkelijkheid is fundamenteel mentaal van aard. Materie is niet de grondlaag; bewustzijn is de grondlaag. In Why Materialism Is Baloney (2014) en The Idea of the World (2019) betoogt hij dat het hard problem of consciousness — waarom fysische processen subjectieve ervaring produceren — onoplosbaar is binnen een materialistisch kader, maar oplost als bewustzijn fundamenteel is.

Matter is in mind, not mind in matter. — Bernardo Kastrup

Waar het Radicaal Continuüm aansluit

Kastrup en het Radicaal Continuüm delen de afwijzing van naïef materialisme: de werkelijkheid is niet herleidbaar tot materie en beweging in de tijd. Zijn observatie dat het hard problem of consciousness onoplosbaar is binnen het materialisme correspondeert met de stelling van het Radicaal Continuüm dat de embedded waarnemer een positie inneemt die niet volledig van buitenaf beschreven kan worden.

Waar het Radicaal Continuüm verder gaat

Kastrup maakt bewustzijn fundamenteel en materie derivaat. Het Radicaal Continuüm maakt noch bewustzijn noch materie fundamenteel: het continuüm van procesrelaties is het fundament, waaruit zowel wat wij materie noemen als wat wij bewustzijn noemen emergeren als perspectieven van de embedded waarnemer. Monisme ja — maar processtructureel, niet mentaal.

Betekenis voor het onderzoeksprogramma

Kastrup heeft een groeiend publiek van lezers die het materialisme verlaten maar het idealisme voorzichtig benaderen. Het Radicaal Continuüm biedt hun een derde weg: processtructureel monisme dat noch geest noch materie als fundament vereist.