David Hume —
causaliteit als gewoonte en de lege kern van het zelf

Bijdrage aan de wetenschap

David Hume betoogde in A Treatise of Human Nature (1739) dat causaliteit geen objectieve band is tussen gebeurtenissen maar een projectie van de waarnemer: wij zien herhaling en verwachten vervolg. Er is geen logische noodzaak in causale verbanden — alleen gewoonte. Zijn bundle theory of the self stelt dat het 'ik' geen vaste substantie is maar een stroom van indrukken en ideeën zonder onderliggende eenheid.

Causation is not something we discover in the world. It is something we bring to it. — David Hume

Waar het Radicaal Continuüm aansluit

Humes observatie dat causaliteit een constructie van de waarnemer is sluit aan bij het Radicaal Continuüm: wat wij als causale ketens ervaren zijn interpretaties van processtructuur door de embedded waarnemer. Het continuüm zelf kent geen causale pijlen — die zijn een gevolg van de temporele ordening die de waarnemer aanbrengt. Zijn bundle theory wijst in dezelfde richting: het individuele subject is geen vaste entiteit maar een perspectief zonder vaste grens.

Waar het Radicaal Continuüm verder gaat

Hume bleef bij zijn scepticisme staan: causaliteit is gewoonte, het zelf is bundel — maar wat de werkelijkheid zelf is, liet hij open. Het Radicaal Continuüm vult dat open laat in: de werkelijkheid is een tijdloos continuüm van procesrelaties. Causaliteit is niet willekeurig maar ook niet fundamenteel: zij is de interpretatie die een embedded waarnemer geeft aan de processtructuur die hij vanuit zijn positie overziet.

Betekenis voor het onderzoeksprogramma

Hume is het empiristische fundament van de moderne wetenschapsfilosofie. Zijn scepsis over causaliteit en het zelf raakt direct aan de kernstellingen van het Radicaal Continuüm. Lezers met filosofische achtergrond herkennen onmiddellijk de lijn van Hume via Kant naar het Radicaal Continuüm.