Ernst Mach —
Mach's principe, relativiteit van traagheid en de rol van het geheel

Bijdrage aan de wetenschap

Ernst Mach was filosoof en fysicus en een van de grootste critici van Newtons absolute ruimte en absolute tijd. In Die Mechanik in ihrer Entwicklung (1883) betoogde hij dat traagheid — de weerstand van een lichaam tegen versnelling — niet een eigenschap is van het lichaam zelf in absolute ruimte, maar voortkomt uit de wisselwerking met alle andere massa in het universum. Dit Mach's principe inspireerde Einstein direct bij de ontwikkeling van de algemene relativiteitstheorie.

The inertia of any one body is determined by all the masses of the universe. — Ernst Mach

Waar het Radicaal Continuüm aansluit

Mach's principe — traagheid als eigenschap van de relatie met het geheel — is een vroege formulering van de holistische intuïtie die het Radicaal Continuüm deelt. Geen eigenschap van een deelsysteem bestaat los van de rest van het continuüm. De embedded waarnemer is altijd in relatie tot het geheel; zijn eigenschappen zijn mede bepaald door de processtructuur van het continuüm als geheel.

Waar het Radicaal Continuüm verder gaat

Mach werkte binnen een empiristisch en positivistisch kader: alleen waarneembare grootheden mogen in de wetenschap een rol spelen. Hij verwierp Newtons absolute ruimte omdat die niet waarneembaar is. Het Radicaal Continuüm deelt de afwijzing van absolute ruimte en absolute tijd maar gaat verder: ook het relationele kader van Mach is effectief. Het tijdloze continuüm is de grondslag waaruit relaties en traagheid emergeren.

Betekenis voor het onderzoeksprogramma

Mach inspireerde Einstein en daarmee de moderne relativiteitstheorie. Zijn holisme — eigenschappen bestaan niet los van het geheel — is een directe voorloper van de kernstelling van het Radicaal Continuüm. Voor lezers met interesse in de geschiedenis van de fysica is Mach de onmisbare schakel tussen Newton en Einstein — en tussen Einstein en het RC.