Wetenschappers & het Radicaal Continuüm · Interdisciplinair / Breed

Iain McGilchrist —
twee manieren van wereld-zijn en de embedded waarnemer

Iain McGilchrist toont dat de linker- en rechterhersenhelft niet twee gereedschapskisten zijn maar twee fundamenteel verschillende manieren van wereld-zijn. Het Radicaal Continuüm herkent hierin de structurele beperking van de embedded waarnemer: elke positie biedt een perspectief, nooit het geheel.

Profiel

NaamIain McGilchrist
VakgebiedInterdisciplinair / Breed
KernwerkThe Master and His Emissary (2009)
Centrale theseDe linker- en rechterhersenhelft bieden fundamenteel verschillende manieren van wereld-zijn
Relatie tot RCIn behandeling

Bijdrage aan de wetenschap

Iain McGilchrist is neurowetenschapper en filosoof. In The Master and His Emissary (2009) en The Matter With Things (2021) betoogt hij dat de linkerhersenhelft de wereld benadert als een verzameling afzonderlijke, beheersbare objecten — analytisch, categoriaal, op representatie gericht. De rechterhersenhelft benadert de wereld als een samenhangend, levend geheel — contextueel, relationeel, op aanwezigheid gericht. De Westerse cultuur heeft de linkerhersenhelft structureel bevoorrecht, met grote gevolgen.

The left hemisphere mistakes the map for the territory. The right hemisphere knows there is always more. — Iain McGilchrist

Waar het Radicaal Continuüm aansluit

McGilchrists rechterhersenhelft-perspectief — de wereld als samenhangend geheel dat nooit volledig in categorieën gevat kan worden — is de experiëntiële kant van wat het Radicaal Continuüm structureel beschrijft. Het continuüm is één tijdloos geheel; elke categorisering, elk onderscheid, elke tijdas die de embedded waarnemer aanbrengt is een linkerhersenhelft-operatie. Zijn nadruk op het altijd-meer dat ontsnapt aan elke representatie correspondeert met de stelling dat de embedded positie nooit het geheel kan overzien.

HersenhelftenHolismeEmbedded waarnemerRepresentatie versus aanwezigheidBewustzijn

Waar het Radicaal Continuüm verder gaat

McGilchrist werkt vanuit de neurowetenschap en cultuurfilosofie; hij beschrijft hoe de hersenen de werkelijkheid benaderen. Het Radicaal Continuüm beschrijft de structuur van de werkelijkheid zelf. Zijn rechterhersenhelft-inzicht — het geheel is altijd meer dan de som van de delen — is voor het RC niet alleen een neuraal gegeven maar een ontologisch feit: het continuüm is irreduceerbaar.

Iain

De linkerhersenhelft reduceert de werkelijkheid tot beheersbare representaties. De rechterhersenhelft ervaart de werkelijkheid als samenhangend geheel. De spanning tussen beide bepaalt hoe wij de werkelijkheid beleven.

Radicaal Continuüm

Het tijdloze continuüm is een ondeelbaar geheel. Elke analytische onderverdeling is een eigenschap van de embedded waarnemingspositie. Het altijd-meer dat McGilchrist beschrijft is de tijdloze processtructuur die nooit volledig gecaptured wordt.

Betekenis voor het onderzoeksprogramma

McGilchrist bereikt een publiek van filosofen, psychologen, kunstenaars en wetenschappers die voelen dat de analytische benadering te veel verliest. Zijn werk is een brug naar het Radicaal Continuüm voor lezers die de ervaring van het geheel serieus nemen.

← Terug naar alle wetenschappers